De meeste mensen denken dat het conflict tussen de VS en Iran begon met de Iraanse revolutie in 1978, waarbij de pro-westerse Sjah werd afgezet. De revolutie waarbij op 4 november 1979, 63 Amerikaanse diplomaten gegijzeld werden door Iraanse studenten. Het eindigde in een Amerikaanse tragedie, maar het conflict begon niet hier. Het conflict gaat veel verder terug en niet de Iraniërs, maar de Amerikanen zijn begonnen met dit conflict.

De Britse oliebelangen in Iran
Groot-Brittannië begon met het spelletje rondom Iran, doordat zij de Amerikanen probeerden over te halen om de toenmalige democratisch gekozen minister-president van Iran (Mohammed Mossadegh) van zijn troon te stoten en het regime omver te werpen. Dit was uiteraard niet voor niets. De Britten hadden al jarenlang commerciële belangen in Iran die betrekking hadden op de oliebronnen van Iran en de nieuwe minister-president gooide nu roet in het eten. Toen Iran nog Perzië heette kreeg William Knox D'Arcy in 1901 toestemming van de sjah om te zoeken naar oliebronnen in Perzië en deze oliebronnen vervolgens te exploiteren. In 1908 werden de oliebronnen daadwerkelijk gevonden en in 1909 werd de Anglo-Persian Oil Company (APOC. Toen de naam van het land in Iran veranderde werd dit AIOC. En de AIOC werd in 1954 British Petroleum Company) gevormd en konden de oliebronnen worden geëxploiteerd. Minister-President Mossadegh wist de oliebronnen echter in 1951 via een wet te nationaliseren, tot grote ergernis van Groot-Brittanië. Groot-Brittanië ging met de zaak naar het Internationaal Gerechtshof, omdat ze vond dat de nationalisatie in strijd was met de overeenkomst die Iran had met de APOC (nu BP) had gesloten in 1933. De Britten verloren de zaak. De Britten probeerden de economie van Iran te raken door onder andere de golf te blokkeren. De Britten bedachten uiteindelijk een slimme list om de Amerikanen zover te krijgen dat ze Mossadeq af zouden zetten. Ze hadden de Amerikanen er van weten te overtuigen dat Iran steeds meer beïnvloed werd door de Sovjet-Unie (Amerika zat toen midden in een koude oorlog met de Sovjet-Unie).

De coup
Amerika stuurde vervolgens de CIA naar Iran om samen met de MI6 een coup (Operation Ajax) te plegen. Mossadeq werd  in 1953 afgezet, Fazlollah Zahedi (een pro-westerse generaal) werd de nieuwe premier van Iran en de sjah kwam weer aan de macht. Fazlollah was tot 1955 premier en hielp zo de sjah om zijn macht te vestigen. De sjah werd al snel de grote macht in Iran die ondersteund werd door de Britten en de Amerikanen, waardoor de oliestromen in handen kwamen van de Amerikanen, Britten, Fransen en de Nederlanders. De sjah voerde een schrikbewind uit onder zijn bevolking. Zo was er de door de CIA en de Mossad gecreëerde SAVAK die dissidenten martelden en opsloten. De sjah regeerde met harde hand en probeerde zo van een moslimland een westerse staat te maken die vooral voor de bovenlaag van de samenleving aantrekkelijk was, waardoor er een groot verschil tussen rijk en arm ontstond. Ayatollah Khomeini voerde in de jaren 60 oppositie en werd eerst gevangen gezet en daarna in 1964 verbannen. De sjah probeerde de geestelijken in zijn land de mond te snoeren, omdat hij het islamitische geloof in Iran wilde uitbannen. Khomeini leefde 14 jaar in ballingschap in Irak. Khomeini voerde vanuit Irak oppositie door cassettes in te spreken die vervolgens in Iran circuleerden. Eind 1970 werden de protesten zo hevig en gewelddadig dat de sjah de noodtoestand (Marshall Law) uitriep. Er brak een massale volkswoede uit en Khomeini kwam terug uit het buitenland.

Gijzeling
De studenten die de 63 Amerikaanse diplomaten voor maarliefst 444 dagen vasthielden in de ambassade, hadden niet voor niets juist deze ambassade gekozen. Het was namelijk dezelfde ambassade van waar uit de Amerikanen de coup van 1953 hadden voorbereid. Een mislukte reddingsactie (Operation Eagle Claw) zorgde voor 8 doden en dus voor een tragedie voor de Amerikanen.  De studenten waren bang dat de Amerikanen wederom hun revolutie wilden stoppen en die angst was terecht, want de toenmalige president Carter had een NATO-generaal gestuurd om wederom een coup te plegen, maar deze actie is niet geslaagd.

VS speelde dubieuze rol in "Irak-Iran oorlog"
Uiteindelijk wist Khomeini aan de macht te komen in 1979 en ontstond er al snel een conflict met Irak. De VS steunden Irak financieel in de vorm van leningen en droegen daarnaast technologische kennis over aan Irak. Met deze leningen kon Saddam Hoessein wapens kopen van onder andere de VS. De VS leverden daarnaast de materialen voor het Irakese programma voor massavernietigingswapens. Blijkbaar maakte het de VS niet uit dat Irak chemische wapens gebruikte tegen Iran en zelfs tegen haar eigen bevolking, want nadat dit bekend werd heeft Amerika Irak nog steeds gesteund. Daarnaast zorgde Amerika er ook voor dat ze Iran in het geheim bewapende met het "Iran-Contra-Schandaal" tot gevolg. Amerika leverde de wapens omdat ze de relatie met Iran wilde verbeteren en omdat ze waarschijnlijk uit was op een machtsevenwicht tussen Irak en Iran. Met de opbrengsten van de geheime wapenverkopen werden onder andere de Contra-rebellen in Nicaragua gesteund, waarvan het Amerikaanse Congres de financiële steun had geweigerd. Hierdoor werden moordpartijen, verkrachtingen en martelpraktijken gefinancierd door de Amerikaanse overheid.

Conclusie
De VS is zelf begonnen met het conflict door een coup te plegen in 1953 in Iran en heeft gedurende de jaren een dubieuze rol gespeeld in het hele Iran verhaal. Hetzelfde land is nu wederom uit op nieuwe conflicten en beschuldigd Iran van het maken van kernwapens. De VS hebben geen enkel bewijs dat Iran bezig is met een kernwapen en hebben daarnaast zelf kernwapens. En de VS zijn niet daarmee niet de enigen, want landen als China, India en Pakistan hebben ook kernwapens. De VS zijn degenen die dit conflict zijn begonnen en zijn op dit moment wederom bezig olie op het vuur te gooien.

Bronnen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/BP_(oliemaatschappij)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Mohammed_Mossadeq  
http://en.wikipedia.org/wiki/William_Knox_D'Arcy
http://en.wikipedia.org/wiki/Anglo-lranian_Oil_Co._(United_Kingdom_v._Iran)
http://www.youtube.com/watch?v=bm92_NDdTw4 http://nl.wikipedia.org/wiki/Mohammed_Reza_Pahlavi
http://en.wikipedia.org/wiki/Iran_hostage_crisis
http://nl.wikipedia.org/wiki/Saddam_Hoessein
http://nl.wikipedia.org/wiki/Iran-Contra-affaire

 Contact:
www.twitter.com/basvanderhout