De meeste mensen denken dat het conflict tussen de VS en Iran begon met de Iraanse revolutie in 1978, waarbij de pro-westerse Sjah werd afgezet. De revolutie waarbij op 4 november 1979, 63 Amerikaanse diplomaten gegijzeld werden door Iraanse studenten. Het eindigde in een Amerikaanse tragedie, maar het conflict begon niet hier. Het conflict gaat veel verder terug en niet de Iraniërs, maar de Amerikanen zijn begonnen met dit conflict.
De
Britse
oliebelangen in
Iran
Groot-Brittannië
begon met het
spelletje rondom
Iran, doordat
zij de
Amerikanen
probeerden over
te halen om de
toenmalige
democratisch
gekozen
minister-president
van Iran
(Mohammed
Mossadegh) van
zijn troon te
stoten en het
regime omver te
werpen. Dit was
uiteraard niet
voor niets. De
Britten hadden
al jarenlang
commerciële
belangen in Iran
die betrekking
hadden op de
oliebronnen van
Iran en de
nieuwe
minister-president
gooide nu roet
in het eten.
Toen Iran nog
Perzië heette
kreeg William
Knox D'Arcy in
1901 toestemming
van de sjah om
te zoeken naar
oliebronnen in
Perzië en deze
oliebronnen
vervolgens te
exploiteren. In
1908 werden de
oliebronnen
daadwerkelijk
gevonden en in
1909 werd de
Anglo-Persian
Oil Company (APOC.
Toen de naam van
het land in Iran
veranderde werd
dit AIOC. En de
AIOC werd in
1954 British
Petroleum
Company) gevormd
en konden de
oliebronnen
worden
geëxploiteerd.
Minister-President
Mossadegh wist
de oliebronnen
echter in 1951
via een wet te
nationaliseren,
tot grote
ergernis van
Groot-Brittanië.
Groot-Brittanië
ging met de zaak
naar het
Internationaal
Gerechtshof,
omdat ze vond
dat de
nationalisatie
in strijd was
met de
overeenkomst die
Iran had met de
APOC (nu BP) had
gesloten in
1933. De Britten
verloren de
zaak. De Britten
probeerden de
economie van
Iran te raken
door onder
andere de golf
te blokkeren. De
Britten
bedachten
uiteindelijk een
slimme list om
de Amerikanen
zover te krijgen
dat ze Mossadeq
af zouden
zetten. Ze
hadden de
Amerikanen er
van weten te
overtuigen dat
Iran steeds meer
beïnvloed werd
door de
Sovjet-Unie
(Amerika zat
toen midden in
een koude oorlog
met de
Sovjet-Unie).
De coup
Amerika stuurde
vervolgens de
CIA naar Iran om
samen met de MI6
een coup (Operation
Ajax) te plegen.
Mossadeq werd
in 1953 afgezet,
Fazlollah Zahedi
(een
pro-westerse
generaal) werd
de nieuwe
premier van Iran
en de sjah kwam
weer aan de
macht. Fazlollah
was tot 1955
premier en hielp
zo de sjah om
zijn macht te
vestigen. De
sjah werd al
snel de grote
macht in Iran
die ondersteund
werd door de
Britten en de
Amerikanen,
waardoor de
oliestromen in
handen kwamen
van de
Amerikanen,
Britten, Fransen
en de
Nederlanders. De
sjah voerde een
schrikbewind uit
onder zijn
bevolking. Zo
was er de door
de CIA en de
Mossad
gecreëerde SAVAK
die dissidenten
martelden en
opsloten. De
sjah regeerde
met harde hand
en probeerde zo
van een
moslimland een
westerse staat
te maken die
vooral voor de
bovenlaag van de
samenleving
aantrekkelijk
was, waardoor er
een groot
verschil tussen
rijk en arm
ontstond.
Ayatollah
Khomeini voerde
in de jaren 60
oppositie en
werd eerst
gevangen gezet
en daarna in
1964 verbannen.
De sjah
probeerde de
geestelijken in
zijn land de
mond te snoeren,
omdat hij het
islamitische
geloof in Iran
wilde uitbannen.
Khomeini leefde
14 jaar in
ballingschap in
Irak. Khomeini
voerde vanuit
Irak oppositie
door cassettes
in te spreken
die vervolgens
in Iran
circuleerden.
Eind 1970 werden
de protesten zo
hevig en
gewelddadig dat
de sjah de
noodtoestand (Marshall
Law) uitriep. Er
brak een massale
volkswoede uit
en Khomeini kwam
terug uit het
buitenland.
Gijzeling
De studenten die
de 63
Amerikaanse
diplomaten voor
maarliefst 444
dagen
vasthielden in
de ambassade,
hadden niet voor
niets juist deze
ambassade
gekozen. Het was
namelijk
dezelfde
ambassade van
waar uit de
Amerikanen de
coup van 1953
hadden
voorbereid. Een
mislukte
reddingsactie (Operation
Eagle Claw)
zorgde voor 8
doden en dus
voor een
tragedie voor de
Amerikanen.
De studenten
waren bang dat
de Amerikanen
wederom hun
revolutie wilden
stoppen en die
angst was
terecht, want de
toenmalige
president Carter
had een
NATO-generaal
gestuurd om
wederom een coup
te plegen, maar
deze actie is
niet geslaagd.
VS speelde
dubieuze rol in
"Irak-Iran
oorlog"
Uiteindelijk
wist Khomeini
aan de macht te
komen in 1979 en
ontstond er al
snel een
conflict met
Irak. De VS
steunden Irak
financieel in de
vorm van
leningen en
droegen
daarnaast
technologische
kennis over aan
Irak. Met deze
leningen kon
Saddam Hoessein
wapens kopen van
onder andere de
VS. De VS
leverden
daarnaast de
materialen voor
het Irakese
programma voor
massavernietigingswapens.
Blijkbaar maakte
het de VS niet
uit dat Irak
chemische wapens
gebruikte tegen
Iran en zelfs
tegen haar eigen
bevolking, want
nadat dit bekend
werd heeft
Amerika Irak nog
steeds gesteund.
Daarnaast zorgde
Amerika er ook
voor dat ze Iran
in het geheim
bewapende met
het "Iran-Contra-Schandaal"
tot gevolg.
Amerika leverde
de wapens omdat
ze de relatie
met Iran wilde
verbeteren en
omdat ze
waarschijnlijk
uit was op een
machtsevenwicht
tussen Irak en
Iran. Met de
opbrengsten van
de geheime
wapenverkopen
werden onder
andere de
Contra-rebellen
in Nicaragua
gesteund,
waarvan het
Amerikaanse
Congres de
financiële steun
had geweigerd.
Hierdoor werden
moordpartijen,
verkrachtingen
en
martelpraktijken
gefinancierd
door de
Amerikaanse
overheid.
Conclusie
De VS is
zelf begonnen
met het conflict
door een coup te
plegen in 1953
in Iran en heeft
gedurende de
jaren een
dubieuze rol
gespeeld in het
hele Iran
verhaal.
Hetzelfde land
is nu wederom
uit op nieuwe
conflicten en
beschuldigd Iran
van het maken
van kernwapens.
De VS hebben
geen enkel
bewijs dat Iran
bezig is met een
kernwapen en
hebben daarnaast
zelf kernwapens.
En de VS zijn
niet daarmee
niet de enigen,
want landen als
China, India en
Pakistan hebben
ook kernwapens.
De VS zijn
degenen die dit
conflict zijn
begonnen en zijn
op dit moment
wederom bezig
olie op het vuur
te gooien.
Bronnen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/BP_(oliemaatschappij)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Mohammed_Mossadeq
http://en.wikipedia.org/wiki/William_Knox_D'Arcy
http://en.wikipedia.org/wiki/Anglo-lranian_Oil_Co._(United_Kingdom_v._Iran)
http://www.youtube.com/watch?v=bm92_NDdTw4
http://nl.wikipedia.org/wiki/Mohammed_Reza_Pahlavi
http://en.wikipedia.org/wiki/Iran_hostage_crisis
http://nl.wikipedia.org/wiki/Saddam_Hoessein
http://nl.wikipedia.org/wiki/Iran-Contra-affaire
Contact:
www.twitter.com/basvanderhout
Telefoon: 06 39
54 58 44
Contact:
basvanderhout@hbnews.nl